(© Jefferson Santos via Unsplash)
Je danst, je beweegt, je voelt het ritme in je lijf. En ergens in datzelfde lijf zitten hersenen die precies hetzelfde doen als je een gitaar oppakt en je vingers over de snaren laat gaan. Die verbinding is geen toeval. Dans en muziek spreken allebei dezelfde taal. Ze redeneren via ritme, timing en lichaamscoördinatie. Wie als danser nadenkt over zijn ontwikkeling, ontdekt vroeg of laat dat het leren bespelen van een instrument daarin een verrassende rol kan spelen.
Online gitaarles van Aart Lameris: een nieuwe impuls voor je ritmisch gevoel
Ritme is de kern van dans. Het stuurt je beweging aan, bepaalt het karakter van een choreografie en maakt het verschil tussen meelopen en echt dansen. Maar ritme zit ook aan de basis van muziek maken. Een danser die begrijpt hoe een maatsoort werkt vanuit de muziek zelf, hoe een akkoord de spanning opbouwt of juist oplost, heeft iets extra's te pakken.
Gitaar leren is een directe manier om dat inzicht te ontwikkelen. Het is geen abstracte muziektheorie. Het is het voelen van tijd, het verdelen van beweging, het laten landen van een noot op precies de juiste plek. Voor dansers klinkt dat herkenbaar. Via online gitaarles van Aart Lameris leer je gitaar spelen op basis van liedjes: geen droge noten, geen ingewikkelde theorie, maar direct het ritme van herkenbare muziek in je vingers.
Wat je hersenen verbindt tijdens dans en muziek
Onderzoek bevestigt wat dansers intuïtief aanvoelen. Psycholoog Lina van Drunen van de Universiteit Leiden ontdekte bij onderzoek onder vijfhonderd tweelingen dat jongeren die op een instrument spelen, hersengebieden voor motorfuncties langer en diepgaander ontwikkelen. De conclusie: een muzikale omgeving vergroot het zogenaamde "window of learning". Het brein blijft langer in een staat van groeien en aanpassen.
Voor dansers is dat niet alleen interessant voor hun toekomstige jonge leerlingen. Het zegt ook iets over hoe dans en muziek samenwerken als een soort trainingsprogramma voor je brein. Dansen vraagt om snelle motorische beslissingen op basis van auditieve informatie. Gitaar spelen vraagt hetzelfde. Je vingers moeten precies op het juiste moment bewegen. Je oor corrigeert je handen in realtime. Dat is letterlijk wat een danser ook doet.
Motoriek, coördinatie en lichaamsbeheersing
Er is nog een reden waarom dansers baat hebben bij het bespelen van een instrument. Dans gaat niet alleen over grote bewegingen van de romp of de benen. De fijne motoriek speelt ook een rol: de beheersing van de polsen, de timing van kleine accenten, de manier waarop je een gebaar afmaakt. Diezelfde fijne motoriek wordt aangesproken bij gitaarspelen.
Akkoorden overgangen vragen om een nauwe coördinatie tussen de vingers van je linkerhand. Slag- en tokkelpatronen vragen om timing en ritmisch gevoel in je rechterhand. Die combinatie van beide handen, elk met hun eigen taak, heeft verrassend veel weg van hoe een danser gelijktijdig meerdere lichaamsdelen aanstuurt: hoofd, armen en benen doen allemaal iets tegelijk, maar het moet kloppen als geheel.
De cirkel van ritme
Dans en muziek komen bij elkaar in het gevoel voor timing. Wie danst, weet dat een beat niet alleen bestaat uit de tel zelf, maar ook uit de ruimte ertussen. Dansers noemen dat wel eens de adem van de muziek. Precies die ruimte is ook wat een muzikant leert te horen en in te vullen.
Dansers die een instrument leren bespelen, merken regelmatig dat ze iets sneller doorkrijgen hoe een ritme werkt dan iemand die nooit bewogen heeft op muziek. Het is een voordeel dat ze zichzelf nauwelijks realiseren, totdat een gitaardocent zegt: "Jij voelt dit meteen." Omgekeerd werkt het ook. Gitaristen die beginnen te dansen, bewegen van nature al meer ontspannen op maat.
Aan de slag gaan met een instrument hoeft niet ingewikkeld te zijn. In een goed opgezette online cursus bouw je het stap voor stap op, in je eigen tempo, met liedjes die je al kent en leuk vindt.
Twee kunsten, één beweging
Dansen en muziek maken zijn twee uitdrukkingen van hetzelfde principe: jij reageert op geluid met je lichaam. De een doet dat zichtbaar, de ander hoorbaar. Maar aan de basis liggen dezelfde hersenen, dezelfde motorische paden, hetzelfde ritmisch gevoel.
Dansers die musiceren worden betere dansers. Niet omdat gitaar en ballet technisch op elkaar lijken, maar omdat ze allebei vragen om het meest menselijke dat er is: precies op het juiste moment bewegen, en ervan genieten. De nieuwe neurale paden die je daarbij aanlegt, werken in beide richtingen. Wat je op de dansvloer traint, raak je niet kwijt als je een snaar aanslaat.