In het klassiek ballet bestaat een duidelijke hiërarchie die bepaalt welke rollen een danser mag dansen en hoe zijn of haar carrière zich ontwikkelt. Deze balletrangen komen terug in vrijwel elk balletgezelschap, waaronder ook Het Nationaal Ballet. In dit artikel leggen we uit welke rangen er zijn, wat ze betekenen en wat het verschil is tussen de Europese gezelschappen en de Amerikaanse gezelschappen.
Eerste solist
Dit is de hoogst behaalbare rang binnen het klassiek ballet. De eerste solisten dansen de hoofdrollen in een ballet. Om eerste solist te worden moet de danser technisch ontzettend goed zijn, een mooie uitstraling hebben en moeilijke passen kunnen uitvoeren. Eerste solist is een grote eer binnen het klassiek ballet, veel dansers worden het niet.
Tweede solist
Een traptrede lager vind je tweede solist. Deze rang wordt ook wel premier sujet of première danseuse genoemd. Tweede solist houdt in dat de danser grote rollen krijgt naast de hoofdrol, hierbij danst de danser ook vaak alleen op het toneel. Een bekende rol voor een tweede solist is de Spaanse dans in De Notenkraker.
Grand sujet
Als grand sujet (Frans voor: grote rol) dans je af en toe alleen op het toneel. De rang Grand sujet wordt bij Het Nationale Ballet toegepast als tussenrang, tevens komt deze rang ook niet vaak voor in de meeste internationale hiërarchieën.
Coryphée
Wanneer een danser coryphée is, danst die af en toe met een paar andere dansers in kleinere groepen. En wanneer de danser in het corps de ballet danst, valt de danser meer op. De coryphée wordt ook wel gezien als de ‘leidende’ dansers binnen het corps. Daarnaast wordt het ook gezien als de eerste stap richting een grotere solistenrol.
Corps de ballet
Hiermee wordt de grootste groep, ook wel de basisgroep, dansers bedoelt. In het corps staat samenwerking centraal, zij vormen namelijk vaak de achter- of zijlijn van een dans en dansen in koor. Bekende rollen van corps de ballet zijn de zwanen in Het Zwanenmeer en de sneeuwvlokken in De Notenkraker.
Elévès
Deze rang wordt voornamelijk gebruikt door Het Nationale Ballet. Hiermee worden de dansers bedoeld die instromen vanuit de Junior Company in het grote gezelschap. Elévè dansers dansen vaak mee in grote klassieke balletten zoals Sleeping Beauty of Giselle.
Junior Company
Hier beginnen de jonge of beginnende talentvolle dansers in opleiding (van ongeveer 17 tot 20 jaar). De rang wordt in het klassiek ballet ook wel ‘apprentice’ genoemd. De rang dient als opstapje om podiumervaring op te doen om uiteindelijk door te stromen naar élėve binnen Het Nationale Ballet.
Verschillen tussen gezelschappen
In Europese balletgezelschappen houden ze zich strikt aan de hiërarchie. Als balletdanser bepaalt de rang welke rollen je mag dansen en hoe je carrière verder verloopt. Alhoewel het strikt is, geeft het de dansers stabiliteit; ze weten waar ze staan en de hiërarchie geeft ze motivatie.
In Amerikaanse gezelschappen zijn minder strikt over de rangen. Grote gezelschappen zoals het American Ballet Theatre en New York City Ballet hanteren maar drie à vier rangen: corps de ballet, solist, principal. Daarnaast zijn ze flexibeler in de hiërarchie. Waarbij de danser in Europese gezelschappen kan promoveren door interne audities of door de beslissing van de artistiek directeur, zijn ze in Amerikaanse gezelschappen een stuk onvoorspelbaarder. Een artistiek leider in een Amerikaans gezelschap kan een corpsdanser opeens de hoofdrol laten dansen zonder officiële rang promotie.
Ook interessant
Wil je meer lezen over klassiek ballettermen? Bekijk eens ons andere artikel over 7 ballettermen die je moét weten of ons artikel over waarom alle ballettermen in het Frans zijn.
